Wedstrijden op Sardinië

Sardinië is een eiland apart, en het claimt dat ook. Het is na Sicilië het op één na grootste eiland van de Middellandse Zee, met zijn eigen taal, het Sardisch, zijn trots en een geheel eigen ritme. Het is ook een van de weinige blue zones op aarde, plekken waar men uitzonderlijk oud wordt: in de dorpen in het binnenland is honderd jaar worden niets bijzonders, wat hardlopers gerust zou moeten stellen over de voordelen van inspanning en frisse lucht 🧬. Cagliari, de hoofdstad in het zuiden, stapelt haar zandkleurige huizen op een heuvel tegenover de haven. Alghero spreekt nog altijd Catalaans, een erfenis van vijf eeuwen Aragonese bezetting. Olbia opent de poort naar de Costa Smeralda in het noordoosten, Sassari waakt over het noordwesten en Nuoro bewaart de ziel van de bergen 🇮🇹.

Het terrein verrast iedereen die alleen stranden verwacht. Zeker, langs de kust liggen enkele van de mooiste wateren van Europa, van het turquoise van Chia in het zuiden tot de inhammen van de Costa Smeralda, maar het binnenland is ronduit bergachtig 🏖️. Het massief van de Gennargentu heeft met bijna 1.800 meter het hoogste punt van het eiland, in het hart van de Barbagia, een streek die zo wild is gebleven dat de Romeinen haar nooit echt hebben getemd. Het Supramonte snijdt zijn kalkstenen kloven en grotten uit boven de Golf van Orosei, een ruig en mineraal trailterrein. Overal geurt de maquis naar rozemarijn en mastiek. En op heel wat plekken staan de nuraghes, die kegelvormige stenen torens die meer dan drieduizend jaar geleden door een verdwenen beschaving zijn gebouwd: er zijn er duizenden, als wachters verspreid over de heuvels.

Het klimaat maakt van het eiland een bestemming voor een lang seizoen. Lente en herfst zijn ideaal, met een bloeiende maquis en een zee waarin je in oktober nog kunt zwemmen. De winter blijft zacht aan de kust, waardoor je in december een halve marathon kunt lopen in korte mouwen 🌡️. De zomer daarentegen hakt erin en de maestrale, die noordwestenwind, blaast soms hardnekkig — dan mik je beter op de hoogten van de Barbagia, koeler, of op vroege ochtendlopen. Op de toppen van de Gennargentu sneeuwt het zelfs in de winter, genoeg om wie Sardinië tot zijn ligstoelen herleidt te verrassen.

De wedstrijdkalender op Sardinië speelt de kaart van variatie, ondanks een eiland dat nog ongerept is. De Halve Marathon van Cagliari, CagliariRespira genoemd, doorkruist de hoofdstad in december tussen vestingmuren en zee. De Olbia21 brengt het noordoosten in de lente tot leven. Voor de paden vertrekt de Sardinia Trail vanuit Urzulei voor bijna honderd kilometer dwars door de Supramonte, een krachttoer voor ultratrailers, terwijl de Trail del Fluminese de oude mijnen van het zuidwesten verkent 🥾. Sardinië profileert zich ook als een paradijs voor triatlon: de Ironman 70.3 van Alghero lokt de lange afstanden aan de baai, de ChiaTri zet zijn wisselzone neer op het witte zand in het zuiden, de XTERRA Sardegna en de Triathlon Gennargentu Cross van Fonni voegen de natuurdimensie toe, zonder de Tries X in het park van Molentargius te vergeten, waar roze flamingo's midden in de stad nestelen 🦩. Zin in zand en zon elders? Het naburige Corsica ligt slechts een arm zee verder naar het noorden, het andere grote eiland van de westelijke Middellandse Zee.

Na een wedstrijd op Sardinië vertelt de tafel het eiland van het binnenland. Porceddu, aan het spit geroosterd speenvarken, prijkt bij grote gelegenheden, pane carasau, dat dunne en krokante brood dat men muziekpapier noemt, past overal bij, en pecorino sardo rijpt op de weiden 🧀. Als dessert sluiten seadas, gefrituurd met honing, de maaltijd af, en mirto, de mirtlikeur, drink je ijskoud (Alcoholmisbruik is gevaarlijk voor de gezondheid, drink met mate). Op menselijk vlak schonk Sardinië Antonio Gramsci, een belangrijk denker geboren in Ales, en Grazia Deledda, schrijfster uit Nuoro en de enige Italiaanse Nobelprijswinnares voor literatuur, die haar hele leven de bergen van de Barbagia heeft beschreven ✍️. De legendarische levensduur van het eiland heeft veel te danken aan zijn herders, die elke dag kilometers aflegden achter hun kuddes aan, trailrunners zonder het te weten, lang voor het hip werd 🐑. Dus, een halve marathon met je voeten in het water in Cagliari of een wilde ultra in de Supramonte? Vergelijk de trails en de triatlons in de buurt, het eiland wacht op je 👟.